Το ESG προέρχεται από τις λέξεις Environmental (περιβαλλοντικά), Social (κοινωνικά), and Governance (διακυβέρνηση). Αναλυτικότερα το ESG στηρίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες μέτρησης των ηθικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων μιας επένδυσης σε μια εταιρεία ή επιχείρηση.
- Τα περιβαλλοντικά κριτήρια εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο μια επιχείρηση ενεργεί ως διαχειριστής του φυσικού περιβάλλοντος. Σεβασμός στο Περιβάλλον, αντιμετώπιση της Κλιματικής αλλαγή, εκλύσεις CO2, μόλυνση αέρα/νερού, ενεργειακή αποδοτικότητα είναι μερικά από αυτά που εξετάζονται.
- Τα κοινωνικά κριτήρια εξετάζουν πώς διαχειρίζεται τις σχέσεις με τους εργαζόμενους, τους προμηθευτές, τους πελάτες και τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιείται. Εξετάζονται δηλαδή ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα όπως Εργασιακά και Ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των ζώων, προστασία των καταναλωτών, υγεία και ασφάλιση εργαζομένων, ισότητα των φύλων κλπ.
- Η εταιρική διακυβέρνηση ασχολείται με την ηγεσία της εταιρείας, την επιχειρηματική ηθική, τις αμοιβές των εκτελεστικών στελεχών, τις εργασιακές σχέσεις, τους εσωτερικούς ελέγχους, τη διαφάνεια, τη διαφθορά και τα δικαιώματα των μετόχων.
Αφενός αποτελούν αρωγό για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την υπευθυνότητα απέναντι στην κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση και αφετέρου προσφέρει στις εταιρείες επενδυτικές ευκαιρίες.
Εν κατακλείδι, τα κριτήρια ESG αποτελούν όλο και πιο δημοφιλή τρόπο για τους επενδυτές να αξιολογούν τις εταιρείες στις οποίες πρόκειται να επενδύσουν, καθώς τα συγκεκριμένα κριτήρια τους βοηθούν να αποφεύγουν εταιρείες που ενδέχεται να δημιουργούν μεγαλύτερο οικονομικό κίνδυνο λόγω των περιβαλλοντικών ή άλλων πρακτικών τους.
Η ESG Μεθοδολογία αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι επιδόσεις μιας εταιρείας ή οργανισμού ως προς τα Περιβαλλοντικά (Environmental), Κοινωνικά (Social) και θέματα Εταιρικής Διακυβέρνησης (Governance). Αποτελεί τη βάση για ESG αξιολογήσεις, αναφορές, και στρατηγικές βιωσιμότητας.
🔎 1. Ορισμός Κριτηρίων ESG
Η διαδικασία ξεκινά με την αναγνώριση συγκεκριμένων δεικτών σε τρεις βασικούς τομείς:
▪ Περιβαλλοντικά (E):
- Εκπομπές CO₂ και άλλων αερίων του θερμοκηπίου
- Διαχείριση αποβλήτων και νερού
- Ενεργειακή αποδοτικότητα
- Βιοποικιλότητα και χρήση φυσικών πόρων
▪ Κοινωνικά (S):
- Συνθήκες εργασίας και ανθρώπινα δικαιώματα
- Ποικιλομορφία και συμπερίληψη
- Υγεία & ασφάλεια εργαζομένων
- Επιπτώσεις στην κοινότητα
▪ Εταιρική Διακυβέρνηση (G):
- Δομή Διοικητικού Συμβουλίου
- Διαφάνεια και δεοντολογία
- Αντιμετώπιση διαφθοράς
- Πολιτικές αποδοχών
📊 2. Συλλογή και Ανάλυση Δεδομένων
- Χρήση ποιοτικών και ποσοτικών δεδομένων από ετήσιες εκθέσεις, ESG reports, τρίτες πηγές (MSCI, Sustainalytics, CDP)
- Ερωτηματολόγια σε ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders)
- Δορυφορικά δεδομένα (σε περιβαλλοντική ανάλυση)
🧮 3. Στάθμιση και Βαθμολόγηση
- Κάθε δείκτης έχει διαφορετική βαρύτητα ανάλογα με τον κλάδο και τις δραστηριότητες της εταιρείας (π.χ., η ενέργεια έχει πιο βαριά περιβαλλοντική συνιστώσα).
- Η βαθμολογία δίνεται συνήθως σε κλίμακα (π.χ. A–F ή 0–100).
🧾 4. Κατάρτιση Έκθεσης & Δημοσιοποίηση
- Σύνταξη ESG report σύμφωνα με διεθνή πρότυπα όπως:
- GRI (Global Reporting Initiative)
- SASB (Sustainability Accounting Standards Board)
- TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures)
- CSRD/ESRS (στην Ε.Ε.)
🎯 5. Συνεχής Βελτίωση και Στόχοι
- Ορισμός ESG KPIs (δείκτες απόδοσης)
- Στρατηγική βελτίωσης ESG επιδόσεων
- Παρακολούθηση προόδου ανά έτος
➕ Επιπλέον:
Η ESG Μεθοδολογία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το ποιος την εφαρμόζει:
- Εταιρείες → για εσωτερική διαχείριση και επενδυτές
- Οίκοι αξιολόγησης → για ESG ratings
- Επενδυτές → για λήψη αποφάσεων
- Ρυθμιστικές αρχές → για συμμόρφωση με ESG πρότυπα
Που χρειάζονται τα κριτήρια ESG
Τα κριτήρια ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία, Διακυβέρνηση) είναι απαραίτητα και χρησιμοποιούνται σε πολλούς τομείς και περιπτώσεις, με στόχο την αξιολόγηση της βιωσιμότητας, της ευθύνης και της ανθεκτικότητας οργανισμών και επιχειρήσεων.
Αναλυτικά, πού χρειάζονται τα ESG κριτήρια:
✅ 1. Επενδυτικές Αποφάσεις (Sustainable Investing)
- Οι επενδυτές (ιδίως θεσμικοί) χρησιμοποιούν ESG κριτήρια για να αξιολογήσουν τον μη χρηματοοικονομικό κίνδυνο και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές μιας επιχείρησης.
- ESG Ratings (π.χ. από MSCI, Sustainalytics) επηρεάζουν σημαντικά την απόφαση επένδυσης.
✅ 2. Δανεισμός και Τραπεζικός Κλάδος
- Τράπεζες εφαρμόζουν ESG αξιολόγηση σε πελάτες πριν τη χορήγηση μεγάλων δανείων.
- Αναπτύσσονται “πράσινα δάνεια” και sustainability-linked loans με όρους που εξαρτώνται από ESG επιδόσεις.
✅ 3. Επιχειρηματική Στρατηγική και Branding
- Οι εταιρείες ενσωματώνουν ESG στόχους στη στρατηγική τους για να ενισχύσουν τη φήμη τους και να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των πελατών και επενδυτών.
- ESG επιδόσεις επηρεάζουν το brand value και την κοινωνική αποδοχή.
✅ 4. Νομοθεσία και Κανονιστική Συμμόρφωση
- Στην Ε.Ε., οι μεγάλες επιχειρήσεις υποχρεούνται να δημοσιεύουν ESG/μη χρηματοοικονομικές εκθέσεις μέσω της οδηγίας CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive).
- Στην Ελλάδα, εφαρμόζονται πλέον τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Βιωσιμότητας (ESRS).
✅ 5. Δημόσιες Συμβάσεις και ESG Compliance
- Ορισμένες κρατικές προμήθειες και συμβάσεις δίνουν πόντους ή απαιτήσεις σε ESG πρακτικές.
- ESG compliance αυξάνει τις πιθανότητες συμμετοχής σε δημόσια έργα ή διεθνείς διαγωνισμούς.
✅ 6. Διαχείριση Ρίσκου (Risk Management)
- Τα ESG θέματα συνδέονται με κλιματικούς, κοινωνικούς, λειτουργικούς και κανονιστικούς κινδύνους.
- Εταιρείες τα ενσωματώνουν στο ERM (Enterprise Risk Management).
✅ 7. Αξιολόγηση Προμηθευτών (Supply Chain ESG)
- Πολυεθνικές απαιτούν ESG συμμόρφωση από τους προμηθευτές τους.
- Χρήσιμο σε ESG auditing, ειδικά για εργασιακά δικαιώματα, αποτύπωμα άνθρακα κ.λπ.
✅ 8. Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (CSR) & ESG Reporting
- Τα ESG κριτήρια χρησιμοποιούνται για την κατάρτιση βιώσιμων στρατηγικών και εκθέσεων ESG/CSR.
- Υποχρεωτική ή προαιρετική δημοσιοποίηση ESG KPIs.
✅ 9. Χρηματιστήρια και Εισαγωγές σε Δείκτες
- Χρηματιστήρια (π.χ. ΧΑΑ, Euronext, NYSE) απαιτούν ESG disclosures για ένταξη σε ESG δείκτες ή green bonds.
- Υπάρχουν ESG δείκτες (π.χ. FTSE4Good, Dow Jones Sustainability Index).